Duże wymagania

Zapytaliśmy ekspertów reprezentujących różne marki ogumienia, czym opony do budowlanych pojazdów ciężarowych różnią się od szosowych, która ich specyficzna cecha jest najważniejsza dla użytkowników?

Zaczynamy od Przemysława Trzaskowskiego, mobility solutions managera, Bridgestone East Europe. Jego zdaniem z punktu widzenia użytkowników najważniejszą cechą jest połączenie wytrzymałości konstrukcji z odpornością na uszkodzenia mechaniczne. Tę trwałość zapewniają rozwiązania konstrukcyjne zwiększające odporność na czynniki zewnętrzne, stosowane m.in. w modelach z gamy drogowo terenowej Bridgestone, takich jak M Steer 001, M Drive 001 czy M Trailer 001.

W zastosowaniach szczególnie wymagających sprawdzają się opony o podwyższonej wytrzymałości z linii Evo, których odpowiednia twardość i grubość mieszanki gumowej oraz bardzo trwały karkas sprawiają, iż dobrze radzą sobie np. w kopalniach lub kamieniołomach. Nie bez znaczenia jest również odpowiedni wzór bieżnika. Solidne wzory w modelach na oś napędową, zapewniają wysoką trakcję i stabilność na nierównych, mieszanych nawierzchniach. Szerokie i głębokie rowki bieżnika w oponie M840 Evo oraz wysoka wytrzymałość mieszanki gumowej bieżnika i karkasu w M748 Evo przekładają się na długą żywotność i odporność na przecięcia w najbardziej wymagających sytuacjach. Konstrukcja bieżnika opon naczepowych zaprojektowana z myślą o równomiernym zużyciu i stabilności, umożliwia pewne prowadzenie zestawu na drogach dojazdowych i placach budów. Wytrzymała opona pozwala maszynie pracować bezpiecznie i stabilnie, minimalizując ryzyko przestojów i zwiększając efektywność realizowanych robót.

Tomasz Smolec, technical customer services & CVT product specialist w Continental Opony Polska: – Nie da się wskazać jednej, nadrzędnej cechy, która odróżnia opony budowlane od szosowych. O ich specyfice decyduje kilka kluczowych właściwości, z których najważniejsze to wysoka odporność na uszkodzenia, zdolność do samooczyszczania oraz bardzo dobre prowadzenie i trakcja w trudnych warunkach. Opony budowlane użytkowane są w wymagającym terenie, takim jak żwirownie, kopalnie odkrywkowe czy obszary leśne, gdzie są narażone na kontakt z luźnymi, często ostrymi elementami podłoża. Z tego względu niezwykle istotna jest trwała i odporna na uszkodzenia mieszanka, która pozwala na bezawaryjną eksploatację. Zdolność do samooczyszczania bieżnika dodatkowo chroni oponę, umożliwiając usuwanie materiału zakleszczonego w rowkach, który mógłby prowadzić do jej uszkodzenia. Równie ważnym aspektem jest trakcja. Pojazdy budowlane często poruszają się po nawierzchniach luźnych i grząskich, gdzie przyczepność jest ograniczona. Dlatego opony tego typu wyposażone są w agresywny, klockowy wzór bieżnika z szerokimi rowkami obwodowymi i poprzecznymi, który pozwala skutecznie przenosić napęd i utrzymać stabilność pojazdu w trudnych warunkach terenowych.

Agresywna rzeźba

Z firmy Prometeon odpowiedzieli dwaj panowie, Wojciech Syga, sales manager Poland & Baltics oraz Michał Kamiński, quality manager. Oni również zwracają uwagę m.in. na bieżnik. Agresywna rzeźba bieżnika oraz jego większa głębokość zapewniają przyczepność poza asfaltem, natomiast kwestie takie jak niski hałas czy minimalne opory toczenia, istotne w transporcie dalekobieżnym, schodzą na dalszy plan. Dla użytkownika najważniejsze jest to, aby opona była niezawodna, nie ulegała awariom i nie powodowała przestojów pojazdu w trakcie realizacji robót.

– Opony do transportu mieszanego i budowlanego muszą sprostać znacznie trudniejszym warunkom niż szosowe – podkreśla Janusz Krupa, manager marketing commercial PL, Balt, UA w Goodyear Polska. – Modele takie jak Goodyear Omnitrac są wyraźnie masywniejsze, mają głębszy i bardziej agresywny bieżnik oraz wykorzystują wzmocnione mieszanki gumowe odporne na przecięcia i wyrwania. To ogumienie powstaje z myślą o jeździe po nieutwardzonych drogach, placach budowy czy kamieniołomach. W efekcie opony budowlane gwarantują niezawodność, przyczepność i trwałość tam, gdzie nawierzchnia jest nieprzewidywalna.

Eksperci z zespołu ds. rozwoju opon ciężarowych i zespołu ds. produktu i jakości Kumho Tire Europe GmbH Oddział w Polsce podsumowują w paru punktach: równomierne zużycie i trwałość, ochrona przed kamieniami i odprowadzanie błota, odporność na przecięcia, wysoki przebieg oraz stabilność jazdy w pojazdach drogowych i terenowych.

Życie po życiu

Szosowe opony mają nawet po cztery życia. A jak jest w przypadku budowlanych – pogłębianie, bieżnikowanie? Czy to się stosuje, przy których osiach? Specjaliści z Kumho stawiają sprawę krótko. Opony budowlane należą do tzw. użytku mieszanego. Wszystkie produkty do użytku mieszanego mogą być bieżnikowane.

Opony Goodyear na oś napędową oraz wleczoną, do transportu mieszanego można zarówno pogłębiać, jak i bieżnikować, o ile spełniają warunki techniczne. Wszystkie egzemplarze oznaczone jako Regroovable mają dodatkową warstwę gumy pod bieżnikiem i mogą być bezpiecznie pogłębiane do maks. 3 mm, przy czym zaleca się wykonywać tę operację, gdy na bieżniku pozostaje 3-6 mm oryginalnej rzeźby. Ważne jest zachowanie minimum 3 mm gumy pod nacięciem oraz unikanie pogłębiania opon z poważnymi uszkodzeniami bieżnika. Poza tym Goodyeary można bieżnikować w technologiach TreadMax i NextTread, które pozwalają odtworzyć bieżnik o parametrach zbliżonych do nowych opon, po wcześniejszej kontroli stanu karkasu.

Wojciech Syga i Michał Kamiński (Prometeon) zaznaczają, że podobnie jak w przypadku opon szosowych, również w segmencie budowlanym stosuje się rozwiązania pozwalające na wydłużenie cyklu życia opony, jednak odbywa się to w sposób bardziej selektywny. Pogłębianie bieżnika jest praktyką powszechną. Opony budowlane posiadają grubą warstwę gumy roboczej, co umożliwia bezpieczne wykonanie pogłębienia i dalszą eksploatację przy zachowaniu odpowiedniej trakcji. Najczęściej pogłębianie stosuje się na osiach napędowych, o ile warunki pracy nie są skrajnie agresywne i karkas pozostaje w dobrym stanie. Bieżnikowanie opon budowlanych również jest stosowane, jednak rzadziej niż w transporcie regionalnym czy dalekobieżnym. Najlepiej do tego procesu nadają się opony z osi napędowych oraz naczepowe, które pracują pod dużym obciążeniem, ale są mniej narażone na uszkodzenia boczne. W efekcie, o ile w oponach szosowych standardem bywają nawet cztery życia, o tyle w budowlance realnym i bezpiecznym standardem są zazwyczaj dwa do trzech cykli eksploatacji. Wynika to bezpośrednio z trudnych warunków pracy, które szybciej wpływają na zużycie i stan konstrukcji opony.

Opony do transportu budowlanego Continental CrossTrac Gen.3, podobnie jak pozostałe opony ciężarowe tej marki mogą być zarówno pogłębiane, jak i poddawane bieżnikowaniu – na zimno lub na gorąco. Pełny cykl życia opony w Continentalu funkcjonuje pod nazwą ContiLifeCycle, odpowiednia informacja znajduje się na ścianie bocznej opony. Opony przeznaczone do pojazdów ciężarowych i autobusów posiadają także dodatkowe oznaczenia informujące o możliwości pogłębiania bieżnika (Regroovable) oraz bieżnikowania (Retreadable). Technicznie możliwe jest pogłębianie opon również z osi prowadzącej, jednak w praktyce rzadko się to wykonuje. Wyjątkiem są sytuacje, w których taka opona ma zostać później zamontowana na osi wleczonej ciągnika siodłowego. Pogłębianie zawsze powinno odbywać się zgodnie z zaleceniami producenta, aby zachować właściwości opony i bezpieczeństwo jej dalszej eksploatacji. Bieżnikowanie – niezależnie na zimno czy na gorąco – może być wykonane na karkasach opon z każdej osi, pod warunkiem, że posiadają one odpowiednie oznaczenia i pozytywnie przejdą wcześniejszą weryfikację techniczną. Opony bieżnikowane mogą być następnie montowane na osi napędowej oraz wleczonej. Nie stosuje się ich na osi prowadzącej.

– Możliwości pogłębiania lub bieżnikowania zależą od rodzaju pracy, nawierzchni, jakości serwisu oraz regularności przeglądów, a w ekstremalnych warunkach konstrukcja opony może ulec szybszemu zużyciu, ograniczając jej ponowne wykorzystanie – wyjaśnia Przemysław Trzaskowski z Bridgestone’a. – Bieżnikowanie, polegające na ponownym nałożeniu bieżnika na karkas, umożliwia kolejne wykorzystanie opony i przynosi realne oszczędności. W Bridgestone stosujemy w tym celu technologię Bandag, która zapewnia wysoką jakość i trwałość regenerowanego bieżnika. Warunkiem powodzenia procesu jest dobry stan karkasu. Tylko wtedy regeneracja przynosi najlepsze rezultaty.

T&M nr 1/2026

Tekst: Jacek Dobkowski