Oryginalne cechy
Choć ogumienie TBR (Truck, Bus and Radial) ma wspólne korzenie technologiczne, często opony autobusowe to odrębne produkty, z racji różnego przeznaczenia i warunków eksploatacji.
Wojciech Syga, sales manager Poland & Baltics w Prometeon wymienia trzy główne zastosowania opon TBR. W transporcie towarowym (ciężarówki) priorytetem jest niski opór toczenia dla oszczędności paliwa oraz wysoka nośność. Transport pasażerski miejski charakteryzuje się cyklami pracy stop and go, ciągłymi manewrami i ekstremalnym zużyciem termicznym. Gumy muszą być wyjątkowo odporne na różne uszkodzenia mechaniczne, takie jak przecięcia, otarcia itp. Przede wszystkim bok opony powinien być wzmocniony, ponieważ jest najbardziej narażony na wszelkiego rodzaju uszkodzenia, np. przy częstym kontakcie z krawężnikami. Opony te często wymagają zwiększonej nośności (oznaczenie HL), aby sprostać ciężarowi baterii w e-autobusach. Natomiast w pasażerskim transporcie turystycznym i dalekobieżnym opony pracują na długich, stabilnych odcinkach, również autostradowych. Liczy się maksymalna wydajność paliwowa (niski opór toczenia), stabilność przy wysokich prędkościach oraz najwyższy komfort akustyczny. Chociaż są to priorytety zbliżone do tych w ciężarówkach poruszających się na dalekich dystansach, kluczowe modyfikacje dotyczą struktury bieżnika i ścian bocznych, aby zapewnić pasażerom optymalną jakość podróży przy jednoczesnym osiągnięciu klasy A w zakresie zewnętrznego hałasu.
Niektóre bez zmian
Menedżerowie reprezentujący markę Sailn, z firmy Latex, podkreślają, że w praktyce konstrukcja opony zależy przede wszystkim od rodzaju pracy autobusu. Zarazem zaznaczają, że istnieje grupa modeli, które są identyczne konstrukcyjnie z ogumieniem ciężarowym – bez żadnych modyfikacji – i które z powodzeniem można stosować w autobusach pracujących na trasach regionalnych lub międzymiastowych. W takich warunkach ich budowa sprawdza się równie dobrze jak w transporcie ciężarowym, dlatego nie wymagają dodatkowych zmian konstrukcyjnych.
Kilometry zróżnicowane
Przebieg opon w autobusach jest jednym z najbardziej zmiennych parametrów w całym transporcie i wynika z dużo większej liczby czynników niż w przypadku pojazdów ciężarowych. Nie istnieje jeden, uniwersalny przebieg. Rzeczywiste wartości potrafią różnić się znacząco nawet przy tym samym modelu ogumienia, dlatego ocena potencjału przebiegowego zawsze powinna uwzględniać specyfikę danej floty, typ pojazdu, warunki trasy oraz historię wcześniejszych montaży. Na zużycie wpływa przede wszystkim rodzaj autobusu. Inaczej pracuje ogumienie w krótkim autobusie miejskim, inaczej w przegubowym, a jeszcze inaczej w piętrowym czy turystycznym. Znaczenie ma również masa pojazdu, jego długość, liczba osi, wielkość i typ opon, a także to, na której osi dana opona jest zamontowana. Eksperci marki Sailun wskazują również na charakterystyki tras. Zupełnie inne warunki panują w mieście pełnym rond, krawężników i przystanków, a inne na dłuższych, płynnych trasach regionalnych czy autostradach. Liczy się także to, ile godzin dziennie pojazd pracuje, jak często jest w pełni załadowany i w jakich temperaturach przebiega eksploatacja. Następna kwestia to styl jazdy kierowcy. Prowadzący może realnie wpłynąć na tempo zużycia opon, zwykle w umiarkowanym zakresie – w jednych przypadkach nieco je wydłużając, a w innych delikatnie przyspieszając.
Do tej listy czynników Wojciech Syga z Prometeon dorzuca jeszcze technologię zastosowaną w oponach. Przykładowo, z punktu widzenia technologii, opony turystyczne są optymalizowane pod kątem bardzo niskiego oporu toczenia i stabilności przy wysokich prędkościach autostradowych, co bezpośrednio przekłada się na maksymalizację przebiegu i zarazem na zmniejszenie zużycia paliwa. Z kolei opona miejska musi być zaprojektowana z nastawieniem na wytrzymałość w trudnych warunkach miejskich i zwiększoną nośność związana z ciężarem baterii, jednocześnie zachowując niski poziom hałasu i wysoką przyczepność.
OGUMIENIE AUTOBUSOWE NA PRZYKŁADACH
APOLLO
EnduRace RD2 – opona napędowa do ciężarówek i autobusów. Oferta obejmuje rozmiary 295/80 R22.5, 315/70 R22.5, 315/80 R22.5 stosowane w transporcie regionalnym oraz średnio- i długodystansowym. Została zaprojektowana z myślą o pracy w zróżnicowanych warunkach pogodowych. Ma klasę B w zakresie hamowania na mokrej nawierzchni i spełnia normę 3PMSF, co gwarantuje odpowiednią trakcję w zimowych warunkach. Konstrukcja o obniżonym oporze toczenia oraz odporna mieszanka zapewniają długie przebiegi i korzystną ekonomikę pracy. Wzór bieżnika z rowkami wykorzystuje Invisible Groove Technology, co poprawia trakcję na śliskich drogach. Klocki barkowe Multi-Edge zwiększają stabilność prowadzenia i przyczepność boczną. Szeroki obszar kontaktu z nawierzchnią daje w efekcie równomierny rozkład nacisku, a to ogranicza zużycie bieżnika i obniża opór toczenia. Wzmocniona osnowa charakteryzuje się wytrzymałością 1,7 razy większą niż wymagane minimum w regulacjach europejskich, co poprawia odporność na uszkodzenia i rozdarcia.
PROMETEON
U02 Urban-e Multiaxle to maksymalna nośność i komfort w ruchu miejskim. Opona została zaprojektowana specjalnie dla nowoczesnych autobusów elektrycznych i hybrydowych. Oferuje zwiększoną nośność do 8,1 t na oś, bardzo dobrą przyczepność w każdych warunkach (klasa B na mokrej nawierzchni, 3PMSF) oraz niski poziom hałasu, tylko 69 dB. Technologie, takie jak Spiral Wire Technology czy innowacyjna mieszanka Pro Grip, zapewniają długą żywotność, równomierne zużycie bieżnika i wyższą efektywność energetyczną. Zdaniem producenta to idealny wybór dla flot miejskich stawiających na niezawodność, bezpieczeństwo i ekologię.
C02 Coach, czyli wydajność i komfort na długich trasach. Nowa generacja opon do autobusów dalekobieżnych, oferująca maksymalną wydajność, niskie opory toczenia, wyjątkową trwałość. Dzięki zaawansowanej konstrukcji bieżnika i mieszankom z krzemionką opona gwarantuje pewne prowadzenie oraz wysoką przyczepność na mokrej i ośnieżonej nawierzchni (M+S, 3PMSF). Zwiększona nośność odpowiada potrzebom pojazdów elektrycznych i hybrydowych, a zoptymalizowane rowki i kompaktowy układ bloków gwarantują wysoki komfort akustyczny i równomierne zużycie. Bardzo ciekawa propozycja dla przewoźników ceniących bezpieczeństwo, komfort i niskie koszty eksploatacji.
SAILUN
City Pro Z, 275/70 R22.5 152/149J 3PMSF M+S, City Bus All. Opona stworzona typowo pod intensywną pracę autobusów miejskich, gdzie liczy się przewidywalne prowadzenie i pełna kontrola w każdych warunkach pogodowych. City Pro Z wyróżnia się parametrami rzadko spotykanymi w tym segmencie: B w oporach toczenia, A na mokrej nawierzchni i 69 dB hałasu, co plasuje ją wyżej niż większość opon budżetowych i wiele modeli ze średniej półki. Dzięki technologii mieszanki Sailun i homologacjom M+S i 3PMSF opona pracuje stabilnie przez cały rok, zaś jej zużycie pozostaje równomierne także w najbardziej wymagającym, stop and go, charakterze jazdy miejskiej. 6-letnia gwarancja podkreśla pewność producenta co do trwałości konstrukcji.
SFR1,295/80 R22.5 154/149M 3PMSF, Front. Czterorowkowa opona przednia do autobusów regionalnych i długodystansowych, zaprojektowana pod długie przebiegi i wysoką stabilność prowadzenia. Konstrukcja bieżnika ogranicza nierównomierne zużycie, natomiast nowa generacja mieszanki zapewnia odporność na uszkodzenia typowe dla tras mieszanych. Model SFR1 jest ceniony za stabilne, powtarzalne przebiegi, które realnie przekładają się na niższy koszt kilometra w flotach regionalnych i międzymiastowych.
Oznaczenia M+S i 3PMSF pozwalają użytkować ją całorocznie bez kompromisów w dziedzinie bezpieczeństwa. 6-letnia gwarancja podkreśla pewność producenta co do konstrukcji i jakości.
T&M nr 12/2025
Tekst: Jacek Dobkowski
