Popularność spadająca
Mineralne oleje silnikowe w pojazdach ciężarowych są powoli wypierane z rynku na rzecz nowoczesnych produktów półsyntetycznych i syntetycznych.
W dalszym ciągu jednak istnieje konkretna grupa użytkowników i właścicieli ciężarówek, którzy chętnie stosują oleje mineralne o lepkości 15W-40.
Michał Izdebski, product manager Central and Eastern Europe Valvoline Europe wskazuje, że do użytkowników mineralnych środków smarnych należą właściciele sprzętu starszej generacji (nawet ponad 20-letniego), pojazdów z bardzo dużym przebiegiem, a co za tym idzie z dość zużytymi silnikami. W tego typu autach, ze względu na wyższe zużycie oleju oraz ekonomikę eksploatacji użytkownicy często decydują się na tańsze oleje mineralne.
– Mineralne najczęściej spotyka się w starszych pojazdach wykorzystywanych w transporcie lokalnym, rolnictwie, pracach manewrowych, budownictwie i gospodarce komunalnej – mówi Michał Izdebski z Valvoline. – Natomiast chcę tu pokreślić, że głównie chodzi o starsze konstrukcje silników.
Podobnego zdania jest Jan Włodyka, country industry manager Texaco Delo. Oleje mineralne trafiają do silników ciężarówek i ciągników siodłowych starszej generacji, głównie wyprodukowanych przed 2013 r., spełniających starsze normy emisji. Jednostki te konstrukcyjnie dopuszczają stosowanie tzw. „grubszego” filmu olejowego. Jan Włodyka wymienia przykładowo transport rolniczy i leśny – pojazdy ciężarowe przewożące drewno z lasów, płody rolne czy pasze. Często poruszają się one w trudnym terenie i często jest to starsza, wyeksploatowana flota. Z kolei samochody ciężarowe w kopalniach kruszyw czy przy budowie dróg: silniki pracują tam pod ogromnym obciążeniem, w kurzu i pyle. W tych ciężkich warunkach olej jest wymieniany po 30-40 tys. km. Tani olej mineralny redukuje koszty zakupu, ale czy ogranicza koszty napraw?
Również z układami oczyszczania
Oleje mineralne są stosowane tam, gdzie priorytetem jest niski koszt eksploatacji, a nie maksymalne wydłużenie okresów między ich wymianami. Szczególnie może to dotyczyć pojazdów budowlanych i transportowych wykorzystywanych lokalnie, gdzie roczne przebiegi są relatywnie niskie i wynoszą między 30 a 80 tys. km, a średni wiek taboru to 10-12 lat lub więcej.
– Decyzja o wyborze mineralnego oleju wynika z zaleceń producentów pojazdów oraz wymaganych czasów wymiany – informuje Cezary Wyszecki, doradca techniczny w dziale olejowym Shell Polska. – Oczywiście mineralne, takie jak Shell Rimula R4 L 15W-40, mogą być stosowane w pojazdach wyposażonych w układy oczyszczania spalin, czyli z DPF, AdBlue czy EGR i w których jest wymagany olej o niskiej zawartości popiołu. W takich sytuacjach należy pamiętać o dostosowaniu okresów między wymianami oleju do wytycznych producenta. W praktyce oznacza to skrócenie przebiegu o połowę w porównaniu z niskopopiołowym olejem syntetycznym.
Marketingowy charakter
Kamil Roszyk (Q8) przypomina, że w przypadku środków smarnych podział na oleje mineralne i syntetyczne jest dużym uproszczeniem. Ponieważ współczesne oleje silnikowe są najczęściej mieszaniną różnych grup baz olejowych. Dodatkowo określenia „mineralny” i „syntetyczny” mają dziś często charakter marketingowy i nie zawsze odzwierciedlają rzeczywistą technologię wytwarzania bazy olejowej. W ofercie Petronasa przykładem zaawansowanego oleju opartego na bazach mineralnych jest Q8 T 750 15W-40. Dzięki nowoczesnej formulacji posiada on aprobaty czołowych producentów silników i pojazdów ciężarowych, takich jak Cummins, Deutz, Volvo, MAN, Mercedes-Benz, MTU, co potwierdza jego przydatność także w nowoczesnych zastosowaniach transportowych i przemysłowych.
Dominik Fejklowicz z działu strategii produktów Orlen Oil zwraca uwagę na wyraźny kierunek rozwoju rynku w stronę bardziej zaawansowanych technologicznie olejów, również mineralnych. Nowoczesne produkty z linii Ultor odpowiadają na potrzeby zarówno nowszych, jak i części starszych pojazdów, oferując lepszą ochronę silnika, stabilność pracy w zmiennych warunkach oraz możliwość wydłużania przebiegów między wymianami. To przekłada się bezpośrednio na niższe całkowite koszty użytkowania pojazdu i większą niezawodność floty, niezależnie od charakteru transportu.
– W przypadku nowoczesnych flot realizujących transport międzynarodowy oraz obsługujących pojazdy spełniające normy Euro VI dominują obecnie oleje półsyntetyczne i syntetyczne, które umożliwiają wydłużone okresy między wymianami oraz spełnienie rygorystycznych wymagań producentów silników – podkreśla Kamil Roszyk z Q8.
Nie tylko cena
Wiadomo, że przewoźnicy bacznie przyglądają się kosztom produktów niezbędnych do działalności. Jednak jak zaznacza Wiktoria Klauze, brand development specialist z firmy Tedex, wybór oleju mineralnego nie zawsze wynika wyłącznie z ceny.
– W wielu starszych konstrukcjach jest to rozwiązanie praktyczne i technicznie uzasadnione, pod warunkiem właściwego doboru do silnika, przebiegu pojazdu oraz warunków pracy. Dobrze dobrany olej mineralny może zapewnić stabilny film olejowy, ochronę przed zużyciem i odpowiednie smarowanie w typowych warunkach eksploatacji. Jako Tedex podkreślamy, że kluczowe znaczenie ma zgodność oleju z wymaganiami producenta pojazdu. Inne potrzeby ma ciężarówka pokonująca długie trasy, a inne pojazd budowlany lub komunalny pracujący lokalnie. Dlatego dobór oleju powinien zawsze uwzględniać specyfikację techniczną, stan silnika i charakter eksploatacji.
Magdalena Szczepańska, doradca techniczny Petronas Lubricants podaje warunki sprzyjające stosowaniu olejów mineralnych. A wiec gdy liczy się koszt zakupu i utrzymania, a nie maksymalnie długi interwał i najwyższa odporność na ciężkie warunki. Dane oraz opisy rynku wskazują, że w naszym kraju nadal istnieje spora grupa użytkowników przywiązanych do tzw. sprawdzonych rozwiązań. Wynika to w dużej mierze z faktu, że większość rodzimych flot ciężarowych ma już wiek sprzyjający stosowaniu olejów mineralnych lub półsyntetycznych.
– Biorąc pod uwagę trasy, najbardziej naturalnym zastosowaniem są przewozy krajowe i międzyregionalne, dojazdy do centrów dystrybucyjnych, magazynów czy zakładów, a także ruch mieszany, charakteryzujący się dużą liczbą startów, postojów i ogólnie jazdą w zmiennych warunkach – wylicza Magdalena Szczepańska. – Chciałabym jednak dodać ważną uwagę praktyczną. To wszystko nie oznacza wcale, że olej mineralny jest ogólnie lepszy do ciężarówek. Chodzi raczej o to, że ma on głęboki sens ekonomiczny i techniczny tam, gdzie idealnie pasuje profil pracy, stan techniczny pojazdu oraz budżet właściciela.
Charakterystyki popularnych olejów mineralnych
Castrol
Vecton Multi 15W-40 CV1 to wielofunkcyjny olej silnikowy przeznaczony do wysokoobrotowych silników wysokoprężnych wykorzystywanych wszerokim spektrum zastosowań transportowych i użytkowych. Formuła produktu została opracowana z myślą o zapewnieniu niezawodnej ochrony jednostki napędowej oraz utrzymaniu jej sprawności w zróżnicowanych warunkach eksploatacji i przy stosowaniu paliw o różnej jakości. Olej pomaga ograniczać powstawanie osadów oraz zagęszczanie się środka smarnego, wspierając utrzymanie czystości kluczowych elementów silnika. Dzięki temu przyczynia się do zachowania stabilnych parametrów pracy jednostki napędowej, co ma istotne znaczenie dla efektywności operacyjnej pojazdów. Vecton Multi 15W-40 wariancie CV1 został opracowany dla silników wymagających specyfikacji ACEA E7 oraz API CI-4.
Gulf
Superfleet Supreme+ 15W-40, wysokiej klasy olej do silników wysokoprężnych, opracowany specjalnie do stosowania w jednostkach o ultraniskiej emisji spalin spełniających najnowsze normy emisji w Europie i USA. Pomaga ograniczyć gromadzenie się sadzy w silniku, co zapewnia jego czystsze i dłuższe działanie, lepsze utrzymanie oraz krótsze przestoje. Olej ten odpowiada na specyficzne potrzeby nowoczesnych silników i przedłuża żywotność systemów oczyszczania spalin. Został opracowany z zastosowaniem najnowocześniejszej technologii dodatków oraz głęboko rafinowanych baz, co zapewnia bardzo parametry pracy i pełną ochronę, z możliwością wydłużenia okresów między wymianami. Jest kompatybilny wstecznie z silnikami wymagającymi olejów o jakości API CJ-4 i niższej. ACEA E7, E11, API CK-4, Cat ECF-3, Cummins CES 20086, Deutz DQC III-10 LA, DTFR 15C100, Mack EO-S 4.5, MTU 2.1, Volvo VDS-4.5.
Orlen Oil
Ultor Futuro 15W-40 został wyprodukowany w najnowszej technologii Neo Guard. Jest to najwyższej jakości produkt typu SHPD, otrzymany w oparciu o wysokogatunkowy olej bazowy API gr. II oraz doskonale dobrany, stworzony wg najnowszej technologii mid-SAPS, pakiet dodatków uszlachetniających o unikalnej formule molekuł. Gwarantuje: lepszą trwałość, niezawodność oraz znakomitą wydajność silnika; wydłużenie żywotności filtrów - dzięki technologii mid-SAPS; świetną ochronę i czystość silnika poprzez utrzymanie sadzy w zawiesinie; przedłużenie okresów między wymianami. Przeznaczony do ciężarówek, autobusów, ciężkiego sprzętu budowlanego. Aprobaty: ACEA E7, E9, E11, API CK-4, Deutz DQC III-18 LA, DTFR 15C100, Mack EO-S 4.5, Renault RLD-3, Volvo VDS-4.5.
Ultor Plus 15W-40, oparty na najnowszej technologii Neo Guard olej typu SHPD, przeznaczony do pracy w najbardziej obciążonych, współczesnych silnikach wysokoprężnych, szczególnie w dużych samochodach ciężarowych, sprzęcie budowlanym i autobusach. Unikalna kompozycja najwyższej jakości mineralnych baz i dodatków uszlachetniających. Gwarantuje maksymalną moc w ekstremalnych warunkach, czystość silnika poprzez utrzymanie sadzy w zawiesinie, stabilną jakość oleju, długą żywotność silnika, długie przebiegi między wymianami, ochronę środowiska naturalnego. W zakresie emisji NOx oraz PM (cząstki stałe) spełnia także normy EPA Tier I i II. Aprobaty: ACEA E3, E5, E7, API CI-4, CH-4, Cummins CES 20078, Deutz DQC III-10, DTFR 15B110, Mack EO-N, EO-M Plus, MTU 2, Renault RLD-2, RLD, Tedom 258-3, Volvo VDS-3.
Petronas
Urania Elite 15W-40. Opracowany w oparciu o technologię Strong Tech, która pozwala utrzymać silniki w doskonałym stanie iprzedłużyć ich żywotność. Olej typu low SAPS do pojazdów ciężarowych spełniających normy Euro VI, Euro V, Euro IV, łącznie z nowoczesnymi silnikami dużej mocy wyposażonymi w systemy kontroli emisji DPF, SCR, DOC, EGR. Nadaje się również do starszych silników z turbodoładowaniem i wysokoprężnych silników wolnossących, zarówno do jazdy po autostradzie, jak i poza nią, napędzanych olejem napędowym o wysokiej lub bardzo niskiej zawartości siarki i biodieslem (stosowanie paliwa o wysokiej zawartości siarki może wiązać się z krótszymi interwałami wymian). Dopuszczenia: ACEA E7, E11, API CK-4, Cummins CES 20086, DTFR 15C100, Ford WSS M2C171-F1,Mack EOS-4.5, MAN M 3775, Renault RLD-3, Volvo VDS-4.5.
Urania Prime 15W-40. Opracowany w oparciu o technologię Strong Tech, która pozwala utrzymać silniki w doskonałym 
stanie iprzedłużyćich żywotność. Technologia tworzy wyjątkowo mocną warstwę płynu, aby chronić silnik, zachować wydajność i utrzymać pojazd użytkowy w ruchu przez dłuższy czas. Pomaga to zmniejszyć całkowity koszt użytkowania pojazdu. Olej nadaje się do wszystkich rodzajów wysokoprężnych silników o dużych obciążeniach, w tym wysokowydajnych Euro III do Euro V wyposażonych w systemy kontroli emisji z wykorzystaniem technologii EGR i większości systemów redukcji NOx SCR. Jest odpowiedni również do nowych i starszych silników z turbodoładowaniem oraz wolnossących. Dopuszczenia: ACEA E7, API CI-4, Cummins CES 20078, Deutz DQC III, DTFR 15B110, Mack EO-N, MTU 2, Renault RLD-2, Volvo VDS-3.
Q8 Oils
T 750 15W-40, wysokowydajny olej do ciężkich warunków pracy. Opracowany w celu zwiększenia trwałości silnika i zapobiegania tworzeniu się osadów. Zapewnia zaawansowaną ochronę przed polerowaniem tulei, zużyciem krzywek i cylindrów, zmniejsza koszty utrzymania oraz zapobiega korozji i pienieniu się. Daje najwyższą ochronę przed zanieczyszczeniem silnika sadzą powstałą w wyniku spalania oraz przed zużyciem silnika. Gwarantuje ochronę silnika po rozruchu na zimno. Specyfikacje: ACEA E7, API CI-4, Cummins CES 20078, Deutz DQC III-18, DTFR 15B110, Mack EO-N, MAN M 3275-1, MTU 2, Renault RLD-2, Tedom 258-3, Volvo VDS-3.
Shell
Rimula R4L 15W-40 – niskoemisyjny, do ciężarowych aut o dużej mocy. Oparty na olejach bazowych z gr. II jest jednym z najbardziej zaawansowanych technologicznie produktów 15W-40. Zawiera aktywne dodatki zwiększające odporność na zużycie, tworzenie się osadów i utlenianie. Obniżona zawartością popiołów i siarki pomaga utrzymać osiągi pojazdu na niezmiennym poziomie przez całą eksploatację. Zabezpiecza katalizatory i filtry cząstek stałych. ACEA E7, E9, E11, API CK-4, Allison TES 439, Cat ECF-3, ECF-2, Cummins CES 
20086, 81, Detroit DFS 93K222, 93K218, Deutz DQC III-18 LA, DTFR 15C100, JASO DH-2, Mack EOS-4,5, EO-O Premium Plus, MAN M 3575, MTU 2.1, Renault RLD-3, Volvo VDS-4.5.
Rimula R4 X 15W-40 – wielozadaniowy, do diesli o dużej mocy z EGR. Chroni przed korozją, powstawaniem osadów na tłokach oraz tworzeniem się w silniku szlamów i osadów. Dodatkowo zapewnia wysoką czystość i minimalizuje zużycie silnika, wydłużając jego trwałość i utrzymując moc. Pozwala to obniżyć koszty obsługi i zwiększyć niezawodność pojazdów. Olej odpowiedni dla wszystkich silników pre-US 2007, większości silników z poziomem emisji Euro 4 (bez filtrów cząstek stałych), jak również starszych typów silników. ACEA E3, E5, E7, API CI-4, Global DHD-1, Cat ECF-2, ECF-1a, Cummins CES 20078, 77, 76, 75, 72, 71, Detroit DFS 93K215, Deutz DQC-III-18, DTFR 15B110, JASO DH-1, Mack EO-N, EO-M Plus, MTU 2, Renault RLD-2, Volvo VDS-3.
Tedex
Diesel Truck SHPD VDS 3 15W-40, wysokiej jakości produkt, z mineralnych, hydrorafinowanych olejów bazowych oraz specjalistycznego pakietu dodatków uszlachetniających. Zapewnia bardzo dobrą ochronę silników wysokoprężnych, szczególnie spełniających normy Euro IV i Euro V.Znajduje szerokie zastosowanie w pojazdach i maszynach wymagających wysokiej niezawodności. Przeznaczony do smarowania najbardziej obciążonych silników Diesla,zarówno wolnossących, jak i turbodoładowanych, w samochodach ciężarowych, ciągnikach siodłowych, autobusach, maszynach budowlanych. ACEA E7, API CI-4, Global DHD-1, Cat ECF-1a, Cummins CES 20078, 77, 76, Deutz DQC-III, Mack EO-M Plus, MAN M 3275, MB 229.1, 228.3, MTU 2, Renault RLD-2, Volvo VDS-3.
Diesel Tru
ck FE (SHPD) VDS 2 15W-40. Olej SHPD stworzony z mineralnych, hydrorafinowanych olejów bazowych i specjalnie dobranego pakietu dodatków uszlachetniających. Przeznaczony do smarowania diesli o dużej mocy, zarówno wolnossących, jak i doładowanych (turbo), pracujących w trudnych warunkach eksploatacyjnych. Szczególnie polecany do silników samochodów ciężarowych, ciągników siodłowych, autobusów miejskich i międzymiastowych oraz maszyn drogowych i budowlanych, które charakteryzują się dużymi przebiegami. ACEA E3, E5, API CH-4, Cummins CES 20076, Mack EO-M Plus, MAN M 3275-1, MB 228.3, MTU 2, Renault RLD, Volvo VDS-2.
Texaco
Delo 600 ADF 10W-30 i 15W-40 opracowany przy wykorzystaniu zaawansowanej technologii Omnimax jest najwyższej jakości olejem o ultraniskiej zawartości popiołów (0,4 proc.), przeznaczonym do jednostek pracujących w trybie wydłużonych przebiegów między wymianami, zapewniającym skuteczną ochronę zarówno silnikom, jak i układom emisji spalin we flotach mieszanych. Jest w pełni kompatybilny ze starszymi modelami silników oraz starszymi klasami jakości API. Bezpopiołowe dodatki dyspergujące pomagają zapobiegaćblokowaniu filtra oleju, uszkodzeniom na skutek zatarcia, zużyciu mechanizmów zaworów i wzrostowi lepkości oleju. Zgodności i zatwierdzenia: ACEA E8, E11, API CK-4, Cat ECF-3, Cummins CES 20092, 86, Detroit DFS 93K222, Deutz DQC IV-18LA, DQC III-18 LA, DTFR 15C100( MB 228.31), MAN M 3775, Renault RLD-3, Volvo VDS-4.5.
Delo 400 SLK SAE 15W-40 jest sprawdzonym olejem do mocno obciążonych silników w pojazdach drogowych i pozadrogowych. Nadaje się do pojazdów Euro I do Euro VI, z systemami SCR. Może być stosowany w pojazdach typu stop-and-go narażonych na tworzenie się osadów z sadzy, takich jak autobusy i śmieciarki. Jest kompatybilny ze starszymi modelami silników oraz starszymi klasami jakości API. Zgodności i zatwierdzenia: ACEA E9, API CK-4, Cat ECF-3, Cummins CES 20086, Detroit DFS 93K222, Deutz DQC III-18 LA, MB 228.31, Renault RLD-3, Volvo VDS-4.5.
Valvoline
All-Fleet Extra 15W-40, olej o dużej wytrzymałości, do szerokiej gamy zastosowań we flocie mieszanej. Idealnie nadaje się samochodów ciężarowych, maszyn budowlanych i rolniczych. Ten konwencjonalny olej zaprojektowano z myślą o długotrwałym smarowaniu i optymalnych osiągach silnika. Został opracowany w celu spełnienia kluczowych wymagań branżowych i producentów OEM, gdzie 
zalecana jest klasa 15W-40. ACEA E2, E3, E5, E7, API CI-4, atesty: Cummins CES 20078, Deutz DQC III-18, DTFR 15B110 (MB 228.3),Mack EO-N, MTU 2, Renault RLD-2, Volvo VDS-3.
All-Fleet 15W-40. Konwencjonalny, mineralny olej, przeznaczony do zastosowań Heavy Duty. Odpowiedni do flot mieszanych, na które składają się samochodyciężarowe, autobusy, furgonetki, lekkie samochody ciężarowe oraz osobowe. Poziomy jakości: API CG-4, MAN M 271, MB-228.1, MTU 1.
T&M nr 6/2026
Tekst: Jacek Dobkowski
Add comment