Ważniejsze od silnika
Gdy nic szczególnego nie dzieje na trasie, zapominamy o hamulcach.
W sytuacji wymagającej nagłego wytracenie prędkości, doceniamy ich znaczenie. Każdy pojazd ciężarowy można rozpędzić, ważniejsze aby również zahamować.
Jakie nowe rozwiązania pojawiły się w układach hamulcowych w ostatnich latach? I co przewoźnik z tego ma? SAF-Holland Group posiada w swoim portfolio nowy EBS (Electronic Brake System, elektroniczny system hamulcowy), jakim jest Haldex EB+ Gen 4.0 dla naczep i przyczep. Wprowadza on szereg innowacji i funkcjonalności dla użytkowników. Haldex EB+ Gen 4.0 zapewnia jeszcze wyższy poziom precyzji i kontroli nad układem hamulcowym. Zaawansowane funkcje umożliwiają inteligentne zarządzanie hamulcem zasadniczym i postojowym poprzez płynną modulację siły hamowania, dostosowaną do aktualnych warunków jazdy i obciążenia pojazdu. EB+ Gen 4.0 może być zintegrowany z tematyką oraz innymi systemami bezpieczeństwa pojazdu, co pozwala na bieżący nadzór, diagnostykę i optymalizację działania całego układu. Dla użytkowników, operatorów flot oznacza to mniej
sze ryzyko awarii, oszczędności w serwisie, a nade wszystko wyższy poziom bezpieczeństwa na drodze. Nowoczesne układy hamulcowe stają się więc nie tylko elementem wyposażenia, lecz także narzędziem do optymalizacji całej floty.
Hamowanie pod pełną kontrolą
Eksperci BPW wskazują na coraz lżejsze zaciski. Przykładowo zacisk BPW ECO Disc serii TS2 jest o 2 kg lżejszy od swojego poprzednika przy zachowaniu parametrów hamowania. Stale trwają również prace nad coraz to lepszymi, trwalszymi mieszankami ciernymi klocków hamulcowych dla wydłużenia przebiegów od wymiany do wymiany.
Nowoczesna generacja zawieszeń iC Plus oferowana przez BPW jest krokiem w stronę inteligentnego zarządzania flotą. Obejmuje ona znane osie ECO Plus z czujnikami zużycia klocków hamulcowych wyposażone dodatkowo w telematykę z odpowiednio dobranymi algorytmami wspomaganymi sztuczną inteligencją. Telematyka, w czasie rzeczywistym, monitoruje kluczowe parametry pojazdu, takie jak zużycie hamulców, obciążenie osi, także ciśnienie i temperaturę w oponach wykorzystując czujniki układu TPMS. Dzięki temu możliwe jest przewidywanie potencjalnych awarii i planowanie konserwacji w optymalnym czasie, co minimalizuje nieplanowane przestoje i obniża koszty napraw. Poza tym platforma cargofleet 3, jako interfejs systemu telematycznego, integruje informacje z całej floty pojazdów w jednym miejscu, pozwalając tworzyć przejrzysty harmonogram obsługi.
Jak odpowiada Przemysław Przymuszała, area sales manager Polska, Czechy, Słowacja firmy TMD Friction (do której należy marka Textar), Textar proponuje innowacyjne rozwiązanie dla przewoźników szukających oszczędności, czyli klocki z lekką płytką nośną. Są one lżejsze w porównaniu do standardowych klocków samochodów użytkowych, a jednocześnie zapewniają taki sam poziom bezpieczeństwa. Stosowanie lekkich klocków może przyczynić się do obniżenia wagi elementów nieresorowanych pojazdu oraz zmniejszenia zużycia paliwa. A to przekłada się na znaczące oszczędności paliwa podczas całej eksploatacji pojazdu oraz na zmniejszenie negatywnego wpływu na środowisko naturalne.
Wszechstronne próby
Textar na opracowanie nowego typu okładzin hamulcowych poświęca nawet trzy lata. Zanim trafią one na rynek, w trakcie rozwoju poddawane są rygorystycznym testom. Testy obejmują nawet 300 tysięcy kilometrów przebiegu i dwa tysiące godzin badań na stanowisku dynamometrycznym.
Wiele uwagi klockom poświęca także marka TRW należąca do ZF. Wszystkie klocki do pojazdów ciężarowych podlegają restrykcyjnemu testowaniu w testach dynamometrycznych i drogowych. Pierwsze rozpoczynają się w fazie opracowywania produktu i pozwalają kontrolować siłę hamowania, zużycie oraz określić podatność na fading. Testy drogowe umożliwiają kontrolę skuteczności hamulców przy temperaturze roboczej układu wynoszącej od 100 do 500 st. C. Dodatkowo uzupełniane są próbą weryfikującą działanie hamulców podczas zjazdu z góry.
Michał Głażewski, head of technical support & workshop networks ZF Aftermarket podkreśla, że każda część zamienna TRW do samochodów ciężarowych jest sprawdzana w ekstremalnych warunkach podczas testów laboratoryjnych, prób torowych oraz na drogach. Daje to pewność, że komponenty nie zawiodą nawet w najtrudniejszych warunkach.
Oprócz tego wszystkie produkty TRW, łącznie z klockami, są zaprojektowane w sposób zapewniający najprostszą instalację i użytkowanie. Akcesoria dołączone do każdego opakowania umożliwiają szybki i profesjonalny montaż.
Febi bardzo odporne
W bardzo trudnych, wręcz ekstremalnych sytuacjach sprawdzono tarcze hamulcowe Febi, o numerze 12731. W trakcie intensywnego i powtarzanego hamowania temperatura tarczy ulega krytycznym zmianom. W wyścigowej ciężarówce o masie 5,5 t, z silnikiem 1.150 KM i 5.000 Nm momentu obrotowego, tarczę Febi na prawym, przednim kole obciążono do granic możliwości. Na lewym, przednim kole była tarcza używana w wyścigach. Co ważne, chłodzenie wodą, stosowane podczas wyścigów, zostało wyłączone. Przez cały test temperatura tarczy Febi utrzymywała się średnio 40 st. C poniżej temperatury tarczy wyścigowej. Nawet przy maksymalnym obciążeniu termicznym rzędu 890 st. C dla wyścigowej tarczy, zmierzona temperatura Febi wynosiła „tylko” 735 stopni. Do mierzenia tych temperatur służył czujnik na podczerwień.
Specjaliści Febi zaznaczają, iż o zdolności tarczy do znoszenia obciążeń decydują trzy czynniki - materiał, grubość materiału, układ wewnętrznej wentylacji. Jako materiał najczęściej stosuje się żeliwo zawierające laminarny grafit. Na określone właściwości wpływają również inne dodatki, jak węgiel, krzem, mangan, chrom, nikiel. W zależności od składu znacząco różnią się parametry takie jak rozciągliwość / plastyczność oraz wytrzymałość na rozciąganie / twardość. Na chłodzenie tarczy bardzo duży wpływ ma konstrukcja żeber wewnętrznego systemu wentylacji. Możliwie jak największa powierzchnia poprawia odprowadzanie ciepła. Niemniej jednak żebra muszą pochłaniać siły ściskające powstające w momencie pracy klocków. Jeżeli żebra okażą się zbyt małe lub niewłaściwie rozmieszczone, bardzo szybko może dojść do naprężeń i pęknięć.
T&M nr 3/2026
Tekst: Leon Bilski
Add comment