OBCOKRAJOWCY PO NOWEMU
Kancelaria Prawna Viggen informuje, że od 1 grudnia 2025 r. obowiązuje pełny pakiet nowych rozporządzeń do ustawy z 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom. Oznacza to gruntowną zmianę zasad legalizacji pracy obcokrajowców oraz zastąpienie dotychczasowych, rozproszonych regulacji.
Pakiet obejmuje cztery akty: w sprawie pracy bez zezwolenia, wysokości opłat, państw objętych procedurą oświadczeniową i zezwoleń sezonowych oraz katalogu dokumentów wymaganych przy oświadczeniach i zezwoleniach. Kluczowe skutki dla pracodawców można ująć w kilku blokach.
Praca bez zezwolenia – precyzyjny, zamknięty katalog
Nowe rozporządzenie szczegółowo wskazuje sytuacje, gdy cudzoziemiec z legalnym pobytem może pracować bez zezwolenia lub oświadczenia. Dotyczy to m.in.:
- nauczycieli prowadzących zajęcia w językach obcych w określonych placówkach,
- dziennikarzy zagranicznych akredytowanych przy MSZ,
- specjalistów delegowanych w związku z programami zbrojeniowymi RP,
- artystów, realizatorów i ekip audiowizualnych – do 30 dni w roku,
- wykładowców, trenerów i ekspertów – również do 30 dni rocznie, pracowników delegowanych technicznie (montaż, uruchomienie, szkolenie, targi) – do 3 miesięcy,
- sportowców i osób obsługujących wydarzenia sportowe – z limitem 30 dni,
- studentów, doktorantów, absolwentów polskich szkół oraz uczestników programów badawczych,
- przedstawicieli zawodów medycznych, w tym fizjoterapeutów i farmaceutów – pod warunkiem posiadania polskiego prawa wykonywania zawodu.
Rozporządzenie porządkuje dotychczasowe wyjątki i ogranicza uznaniowość urzędów.
Procedura oświadczeń – węższa lista państw
Od 1 grudnia 2025 r. oświadczenia można rejestrować wyłącznie dla obywateli: Armenii, Białorusi, Mołdawii i Ukrainy. Gruzja została wykreślona z wykazu. Obywatele Gruzji mogą jednak dokończyć pracę na podstawie oświadczeń wpisanych do ewidencji przed tą datą, do końca ich ważności. Nowe zatrudnienie będzie już wymagało zezwolenia na pracę typu A.
Znaczne podwyższenie opłat
Opłata za rejestrację oświadczenia wzrosła z 100 zł do 400 zł. Za zezwolenia na pracę obowiązują stawki:
- 200 zł – do 3 miesięcy,
- 400 zł – powyżej 3 miesięcy,
- 800 zł – przy delegowaniu cudzoziemca do Polski,
- 100 zł – za zezwolenie na pracę sezonową.
Nowe kwoty dotyczą spraw wszczętych po 1 grudnia 2025 r. i oznaczają istotny wzrost kosztów dla firm intensywnie korzystających z pracy cudzoziemców.
Jednolity katalog dokumentów i pełna elektronizacja
Rozporządzenie dotyczące dokumentów wprowadza zamkniętą listę załączników zarówno dla oświadczeń, jak i zezwoleń (m.in. pełny skan dokumentu podróży, dokumenty kwalifikacyjne, potwierdzenie opłaty, dodatkowe załączniki dla pracy tymczasowej lub delegowania). Wszystkie dokumenty obcojęzyczne, poza paszportem – wymagają tłumaczenia przysięgłego. Cała procedura odbywa się elektronicznie przez portal praca.gov.pl, co wymaga uporządkowania obiegu dokumentów i wdrożenia standardów cyfrowej archiwizacji.
Przepisy przejściowe i obowiązki pracodawców
Cudzoziemcy korzystający ze „starych” wyjątków mogą co do zasady kontynuować pracę maksymalnie przez 6 miesięcy od 1 grudnia 2025 r. Pracodawcy powinni jak najszybciej:
- przeanalizować status każdego cudzoziemca,
- sprawdzić, czy dalsza praca wymaga zezwolenia lub nowego tytułu prawnego,
- uwzględnić nowe opłaty w planach kadrowych,
- dostosować dokumentację i procedury HR do jednolitego katalogu załączników oraz wymogów elektronicznych.
Brak prawidłowej analizy może skutkować uznaniem wykonywania pracy przez cudzoziemca za nielegalne, co wiąże się z sankcjami dla pracodawcy.
Zmiany w największym stopniu dotkną branże o wysokiej rotacji i intensywnym wykorzystaniu pracy cudzoziemców (produkcja, logistyka, transport, rolnictwo, gastronomia, budownictwo), ale jednocześnie zwiększą przejrzystość zasad i bezpieczeństwo prawne podmiotów, które prawidłowo dostosują się do nowych wymogów.
Kancelaria Prawna Viggen oferuje wsparcie w audycie zatrudnienia cudzoziemców, przygotowaniu dokumentacji, prowadzeniu postępowań przed urzędami oraz w opracowaniu bezpiecznych modeli zatrudnienia zgodnych z nowymi przepisami.
Opracowała
Karolina Grzelec – Kierownik Działu Silnik Prawny
Kancelaria Prawna Viggen Sp. j.
T&M nr 1/2026
Add comment